Xây dựng Đề án dịch vụ môi trường rừng để đảm bảo thực hiện có hiệu quả chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh Bình Phước.

Trước đây, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng được quy định tại Nghị định số 99/2010/NĐ-CP ngày 24/9/2010 của Chính phủ và các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hướng dẫn thực hiện của các Bộ, ngành có liên quan. Để triển khai thực hiện chính sách trên địa bàn tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã tham mưu UBND tỉnh phê duyệt Đề án chi trả dịch vụ môi trường rừng tỉnh Bình Phước tại Quyết định số 98/QĐ-UBND ngày 18/01/2013, theo đó Đề án đã xác định được các đối tượng, đơn vị sử dụng dịch vụ môi trường rừng và các đơn vị cung ứng dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh, xác định được phương án chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng cho các đơn vị cung ứng dịch vụ môi trường rừng.
Tuy nhiên, Quốc hội đã ban hành Luật Lâm nghiệp số 16/2017/QH14 ngày 15/11/2017 và Chính phủ đã ban hành Nghị định số 156/2018/NĐ-CP ngày 16/11/2018 hướng dẫn thi hành Luật Lâm nghiệp, theo đó quy định cụ thể về dịch vụ môi trường rừng và Quỹ Bảo vệ phát triển rừng; đồng thời đã bãi bỏ các văn bản có liên quan đến thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng trước đây (đã bãi bỏ: Nghị định 99/2010/NĐ-CP ngày 24/9/2010; Nghị định 147/2016/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 99; Các Thông tư hướng dẫn thực hiện chính sách của các Bộ, ngành có liên quan). Mặt khác, Đề án chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 98/QĐ-UBND ngày 18/01/2013 có nhiều nội dung không còn phù hợp theo quy định của pháp luật hiện hành, cụ thể: (1) Hiện nay đã phát sinh thêm một số đơn vị sử dụng dịch vụ môi trường rừng mới đưa vào vận hành hoặc nâng cấp sản lượng, công suất so với trước đây; (2) Theo quy định mới của pháp luật, bổ sung thêm các đối tượng phải chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng, như: Tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ du lịch thực hiện chi trả trực tiếp; các các cơ sở sản xuất công nghiệp có sử dụng nước; Tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất kinh doanh gây phát thải nhà kính lớn; các cơ sở nuôi trồng thuỷ sản; (3) Một số đơn vị chủ rừng có cung ứng dịch vụ môi trường rừng theo Đề án cũ đã giải thể, sáp nhập và bàn giao nguyên trạng diện tích rừng và đất lâm nghiệp về cho các đơn vị chủ rừng mới quản lý; (4) Diện tích, hiện trạng rừng cung ứng dịch vụ môi trường rừng theo Đề án cũ không còn phù hợp với thực tế hiện nay các đơn vị cung ứng dịch vụ môi trường rừng đang quản lý; (5) Phương án chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng theo Đề án cũ chưa đúng theo quy định của pháp luật hiện hành (chưa thực hiện chi trả theo lưu vực cung ứng dịch vụ môi trường rừng). Để triển khai các hoạt động có liên quan đến dịch vụ môi trường rừng theo đúng quy định tại Luật Lâm nghiệp số 16/2017/QH14 ngày 15/11/2017 và Nghị định số 156/2018/NĐ-CP ngày 16/11/2018 của Chính phủ thì Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng đã xin chủ trương của UBND tỉnh xây dựng “Đề án dịch vụ môi trường rừng tỉnh Bình Phước” và được UBND tỉnh chấp thuận theo Quyết định số 1462/UBND-KT ngày 03/06/2021 để thực hiện đề án trên. Để đẩy nhanh thực hiện lập Đề án dịch vụ môi trường rừng, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng đã hoàn thiện trình tự, thủ tục lựa chọn nhà thầu theo quy định của pháp luật và đơn vị trúng thấu lập Đề án là Phân viện Điều tra quy hoạch rừng Nam Bộ thuộc Viện Điều tra quy hoạch rừng – Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Hiện nay, đơn vị tư vấn đang thực hiện các bước lập Đề án theo Đề cương dự toán đã được phê duyệt và dự kiến sẽ hoàn thành, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt trong năm 2021. Khi Đề án được phê duyệt là cơ sở pháp lý để Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tổ chức thực hiện có hiệu quả chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn tỉnh Bình Phước, đảm bảo thực hiện đầy đủ trách nhiệm, quyền lợi và nghĩa vụ của các bên cung ứng, sử dụng dịch vụ môi trường rừng; việc triển khai thực hiện tốt chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng sẽ góp phần huy động được nguồn lực hỗ trợ cho công tác quản lý bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn tỉnh, đồng thời là nguồn thu lớn hàng năm của các đơn vị chủ rừng trong điều kiện nguồn ngân sách nhà nước còn nhiều khó khăn, góp phần để các đơn vị chủ rừng thực hiện tốt hơn nhiệm vụ được giao và khuyến khích được nhiều tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình cá nhân tại địa phương tham gia quản lý bảo vệ rừng và đất lâm nghiệp trong thời gian tới.

Tác giả: Thanh Thuỷ